Op zoek naar de geschiedenis van de AA-54
Onlangs kocht een vriend van mij een gebruikte Volvo XC60, een bomvolle T6 hybride. Bij de aankoop had de verkopende partij het vermoeden uitgesproken dat die van een ambassadeur of iets dergelijks moest zijn geweest, maar het bleek nog veel spannender toen het ‘oude’ AA-54 kenteken boven kwam. Precies, een auto van het Koninklijk Huis dus. Ik ging op zoek naar het verhaal achter deze auto.
Dit artikel is met de grootste zorg samengesteld. Mocht iemand echter alsnog meer informatie hebben of definitief bewijs kunnen leveren voor de achtergrond van deze auto, dan ben ik zeer nieuwsgierig. Laat dan een berichtje achter in de reacties of via de contactpagina.
Tekst: Ralph Stoové
Foto’s: nieuwe eigenaar en Ralph Stoové (foto’s zijn hier en daar verbeterd mbv AI)
Meer foto’s volgen!
Ontdekt dankzij een terugroepactie
Eigenlijk kwam de connectie met het Koninklijk Huis pas aan het licht toen die vriend kort na zijn aankoop geïnformeerd werd over een terugroepactie. Hij meldde zich bij de plaatselijke Volvo-dealer die het huidige ‘burger’-kenteken niet kon terugvinden in het systeem. Toen die vervolgens op het chassisnummer de gegevens boven water wilde krijgen, kwam ineens de oude registratie met kenteken AA-54 boven. Daarna volgde vanuit de dealer al snel de bevestiging dat dat inderdaad dezelfde auto betrof.

AA-54 voor een hoogwaardigheidsbekleder
Het nieuwe kenteken en de naam van die vriend blijven voor nu anoniem. Saillant detail is wel dat hij zelf ook een soort hoogwaardigheidsbekleder is, maar dan meer op gemeenteniveau. Wat dat betreft past de luxe auto wel bij hem. En al is hij niet zozeer autoliefhebber, het feit dat de auto toebehoorde aan de vloot van het koningshuis wekt bij hem toch de nodige interesse. Als gepassioneerd autoliefhebber en (auto)redacteur wakkerde het uiteraard ook mijn enthousiasme aan, waardoor ik al snel aanbood om eens goed in de afkomst van deze Volvo XC60 T6 te duiken.
Nauwelijks iets online te vinden
Wat mij vooral intrigeerde is dat er online nauwelijks iets te vinden is over de AA-54 in kwestie. Slechts deze ene foto uit 2023 bij het Paleis op de Dam en, na een toevalstreffer met zoeken, ook een wazig beeld in dit TikTok-filmpje. Ik had echt verwacht dat er wel een autoliefhebber of ‘Koninklijk Huis’-liefhebber zou zijn die een database had aangelegd van voertuigen en kentekens van de koninklijke familie. Maar niets daarvan, alleen een Flickr-pagina met enkele foto’s.
Mocht jij nou die enthousiasteling zijn die databases bijhoudt en foto’s verzameld van ‘koninklijke auto’s’ en je hebt meer informatie over de AA-54 en/of deze specifieke Volvo XC60? Neem dan contact met me op!
Onderzoek naar de AA-54 starten
Tja, dan volgt meteen de vraag hoe je zo’n zoektocht start. Gek genoeg zaten er bij de auto ook niet bijster veel originele papieren. Slechts een keurig ingevuld onderhoudsboekje was in het dashboardkastje achtergebleven. Het vormde wel de eerste stap naar wat meer informatie, door die betreffende Volvo-garage een mailtje te sturen. Parallel daaraan vulde ik via de officiële website van het Koninklijk Huis het contactformulier in met mijn vragen ter attentie van de afdeling Transport van het Koninklijk Staldepartement. Daar vallen de zogenaamde hofauto’s immers onder. Daarna volgde een paar dagen van duimen draaien.
Is de Volvo XC60 aan Koning Willem-Alexander te linken?
Ik analyseerde ondertussen die ene foto op flickr. Daaruit volgde dat de foto genomen was op 19 oktober 2023 bij paleis op de dam. Daar draaide de jaarlijks terugkerende expositie Vrije Schilderkunst waar de koninklijke familie nauw mee verbonden is. Wetende dat koning Willem Alexander in het Verleden ook enkele Volvo’s XC90 reed, hoopte ik – tegen beter weten in – de auto aan Zijne Majesteit de Koning zelf te kunnen linken. En hoewel hij de expositie eerder die maand wel opende en een prijs uitreikte, waren de koning en koningin op 19 oktober echter in Zuid-Afrika. Dus de ultieme uitkomst viel af.
Publieksvoorlichter voedde mijn nieuwsgierigheid
De route via het Koninklijk Staldepartement viel ook al snel af. Binnen twee dagen kreeg ik keurig antwoord, maar daar werd ik niet wijzer van. Kort gezegd kwam het erop neer dat ze begrepen dat ik nieuwsgierig was naar het verleden van de auto, maar dat ze daar per definitie niets van meedelen. Ik kreeg nog wel de tip mee om de Volvo-dealer die de XC60 ooit leverde te benaderen, omdat deze mogelijk wel meer over de geschiedenis van de auto kan vertellen. Dat de ‘Publieksvoorlichter Informatie Rijksoverheid’ zelfs de functie van de auto niet openbaar mocht of wilde maken, voedde vooral mijn nieuwsgierigheid.
Verschuilen achter privacywetgeving AVG
Omdat ik niet de exacte dealer kon achterhalen uit de papieren die bij de Volvo XC60 zaten, besloot ik de importeur van Volvo in Nederland te benaderen. Volvo Cars in Beesd zou mogelijk zelf Volvo’s leveren aan het Koninklijk Huis, dus ik dacht daar in ieder geval wat basale informatie te achterhalen. Maar kennelijk ligt de informatie zo gevoelig dat deze importeur meteen de deur dicht gooide. Volvo Cars verschool zich, bij de vraag of ze die auto ooit geleverd hadden, zelfs achter de privacywetgeving AVG. Onzin natuurlijk, want dat is gewoon informatie die niet herleidbaar is naar personen en zelfs op een simpel bonnetje had kunnen staan toen een lakei even kwam pinnen bij de aankoop.
Simpele vraag blijft onbeantwoord
Dus toen ik wat aandrong om op zijn minst wat basale informatie te delen, reageerde de communicatiemedewerker beleefd maar resoluut: “Helaas kunnen wij u hierover geen informatie geven en hebben wij hierover ook geen gegevens. Wij vragen om uw begrip.” Ik had in ieder geval de strekking begrepen dat ze bij Volvo Cars de vingers er niet aan willen branden. Dat de importeur geen informatie zou hebben als antwoord op de simpele vraag of ze de auto zelf wel of niet hadden geleverd, geloof ik natuurlijk niet. Dus mijn interesse kreeg wederom een boost.
Op een e-mail naar het Koninklijk Paleis kwam een reactie terug dat er intern overleg gevoerd was over mijn vraag, maar dat het verdict luidde dat ze er geen uitspraken over doen. Er blijven dan maar weinig aanknopingspunten over. De huidige eigenaar heeft zelf nog een lijntje uitgezet bij het bedrijf waar hij de auto heeft aangeschaft. Hopelijk komt daar nog informatie of een nieuwe zoekrichting uit naar voren.
Prinses Beatrix rijdt zelf al sinds 1959 Volvo
De kans blijft natuurlijk het grootst dat er gewoon een reguliere medewerker mee rondtufte en dat de koninklijke familie nog geen vingerafdruk op dit voertuig achterliet. Maar mijn analyserende fantasie kreeg soms de vrije loop in mijn brein. Want wat deed die auto dan op 19 oktober 2023 bij het Koninklijk Paleis Amsterdam? Prinses Beatrix is toch groot kunstliefhebber? Ze heeft eerdere edities van het op dat moment draaiende Vrije Schilderkunst niet alleen geopend, maar zelfs schilderijen geselecteerd of prijzen uitgereikt. Bovendien reed ze al van vroeger uit zelf in Volvo’s. Zo had ze al in 1959 – dus nog voordat ze koningin werd – een Volvo 122S (beter bekend als Volvo Amazon) tot haar beschikking (met kenteken AA-99). Naar verluidt volgden daarna ook een Volvo 145 en 245.
Over die Volvo-geschiedenis van Prinses Beatrix schrijft in 2001 ook wijlen Frans Vrijaldenhoven in zijn boek ‘Koninklijk Autorijden’. Datzelfde boek biedt een schat aan informatie over diverse automobielen die bij het Koninklijk Huis reden en over een groot aantal AA-kentekens. Laat alleen uitgerekend in het overzicht de kentekens AA-30 tot en met AA-56 ontbreken. Dus ook in dit naslagwerk ontbreekt via foto’s en overzichten elk spoor naar vroegere AA-54’s en overeenkomstig het gebruik daarvan.
Geen bevestiging
Dat ons voormalige staatshoofd in haar privétijd wederom een Volvo over het asfalt dirigeert, is dus niet ondenkbaar. En met haar in 2023 al respectabele leeftijd van 85 jaar, klinkt de hogere instap van een XC60 ook niet ondenkbaar. Bovendien had ze, als een van de weinige prominente leden van de koninklijke familie, die week geen officieel programma. Hoe gaaf zou het zijn als ze die dag was betrapt op een privébezoekje aan de kunsttentoonstelling? Maar helaas heb ik geen enkele bron kunnen vinden die haar aanwezigheid bevestigde.
Maar wie reed er dan wel in die dag? Dan bedoel ik – als het geen koninklijk familielid betreft – niet eens de naam van de bestuurder. Ik zou al tevreden zijn om te ontdekken voor welke taak de AA-54 dient. Volvo Niham in Zoetermeer voerde volgens het onderhoudsboekje alle onderhoud uit, maar dat bedrijf reageerde überhaupt niet eens op mijn e-mail. Jammer!
De nieuwe eigenaar van de Volvo XC60 waagde er vervolgens een telefoontje aan. Daarbij vroeg hij eigenlijk vooral naar de onderhoudsgeschiedenis, maar zelfs dat wimpelde Niham af door aan te geven daar geen inzage in te willen verschaffen. Hij moest er maar op vertrouwen dat de auto zeer goed, waarschijnlijk zelfs beter dan de fabrieksadviezen, was onderhouden.
Het mysterie van de AA-54 opgelost?
Onverwacht kwam ik na weken onderzoek in contact met een gepensioneerde medewerker van het Koninklijk Huis. De oud-medewerker vervulde een functie waardoor zijn verklaring als zeer betrouwbaar kan worden beschouwd. Hij kon zelfs van andere kentekens benoemen bij welke functionaris die hoorden.
De oud-medewerker verklaarde: “De AA-54 was in ieder geval van de Intendant, de functionaris die de paleizen en tuinen onder zicht heeft. De AA-55 is voor de Hofmaarschalk als functionaris voor de feesten en partijen.” Gezien de vele bijeenkomsten, exposities, staatsbanketten, etc in het Koninklijk Paleis in Amsterdam is het dus niet gek dat de auto met AA-54 daar vooral is waargenomen.
De uitleg van de oud-medewerker maakt daarmee de functie en historie van de Volvo XC60 met kenteken AA-54 zeer aannemelijk. Toch is het nog geen glashard bewijs, omdat – zoals deze bron zelf toelicht – hij al met pensioen was ruim voordat deze specifieke Volvo XC60 in het wagenpark kwam. Bovendien kwam er in de tussenliggende jaren ook een nieuwe Stalmeester die de kentekenverdeling beheert. Het kan dus zijn dat er in de tussentijd het een en ander gewijzigd is qua toepassing van de kentekens.
Wat is een Intendant bij het Koninklijk Huis?
De officiële titel van die functie luidt ‘Intendant der Koninklijke Paleizen bij de Dienst van het Koninklijk Huis. De Intendant is lid van de functionele Hofhouding en het management van de Dienst van het Koninklijk Huis en rapporteert aan de Grootmeester van de Dienst van het Koninklijk Huis. De Intendant stuurt het departement Intendance der Koninklijke Paleizen aan. Over die Intendant staat een opvallend bericht op de website van het Koninklijk Huis, afkomstig van een officiële bekendmaking van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD).
In dat bericht staat wie een benoeming kreeg als Intendant ten tijde dat de Volvo XC60 ook dienst deed. Ook over diens voorgaande Intendant staat gepubliceerd wanneer die werd aangesteld. Zeer wel mogelijk reed ook die functionaris dus, in de eerste jaren van ingebruikname, met deze Volvo XC60 Recharge T6. Daarmee is niet alleen het gebruik van de auto met een zeer grote mate van waarschijnlijkheid te herleiden naar een functie, maar als dat klopt tevens naar specifieke personen die het voertuig toen gebruikten.
Andere auto’s met kenteken AA-54?
Het kenteken AA-54 popt niet voor het eerst op op een auto van het koningshuis. De AA-kentekens van het Koninklijk Huis zijn zogenaamde schaduwkentekens en worden dus gevoerd ipv het reguliere ‘burgerkenteken’. Dat betekent dat de koninklijke kentekens na inruil of vernietiging van een voertuig opnieuw kunnen worden gebruikt. Daarom zijn er in het verleden ook andere auto’s bij het Koninklijk Staldepartement geweest die de nummerplaat met AA-54 hebben gedragen.

Ford Scorpio met AA-54
Een bekend verhaal dat opduikt stamt uit een krantenartikel van het Reformatorisch Dagblad van 07-09-1987, dus bijna 40 jaar geleden. Toen zaten de kentekenplaten op een Ford Scorpio. De journalist schreef dat de auto vermoedelijk door een chauffeur van de familie werd gebruikt. Het bijzondere aan dit artikel betrof de diefstal van de kentekenplaten toen die geparkeerd stond op de Koninginnegracht in Den Haag. Twee dagen later volgde een vervolgartikel waarin stond dat een onbekende fietser bij Paleis Noordeinde de kentekenplaten in een pakketje met een briefje naar de op wacht staande marechaussees toewierp. Op het briefje stond te lezen: “Sorry hoor, het was als een grap bedoeld.”
Volkswagen Passat met AA-54
In 2017 kon de oplettende royaltywatcher de letter-cijfercombinatie AA-54 zien op een Volkswagen Passat GTE Variant. Wederom zette iemand die Passat station op de gevoelige plaat bij het Koninklijk Paleis in Amsterdam. Opvallend is dat de foto’s genomen zijn toen de koning daar op de Nieuwezijds Voorburgwal op 28 april 2017 een diner hield ter ere van zijn vijftigste verjaardag en daarbij als gasten 150 andere jubilarissen had uitgenodigd die – net als koning Willem-Alexander – ook op 27 april verjaarden. Zo valt de koninklijke Audi A8 van de koning met het welbekende AA-86 kenteken te zien op een tweede foto van de Passat met AA-54. Vermoedelijk volgde de XC60 die VW Passat op.
Audi Q5 met AA-54
Inmiddels heeft de Volvo XC60 een opvolger gekregen waarop het mysterieuze kenteken prijkt. Op een webpagina waar auto’s met bijzondere kentekens op staan, staat een Audi Q5 Sportback met AA-54 op de nummerplaten. Het kan bijna geen toeval zijn dat die nieuwe Audi Q5 op exact dezelfde locatie bij het Koninklijk Paleis op de Dam gefotografeerd is.

